Κλείνουμε σήμερα 42 χρόνια από τη γέννηση του Κινήματος μας και 20 ολόκληρα χρόνια από τότε που ο Ανδρέας Παπανδρέου έφυγε από κοντά μας
Το ΠΑΣΟΚ υπάρχει και μπορεί να θυμάται.
Το ερώτημα είναι αν μπορεί να δρα, να αλλάζει, να ανατρέπει, να ανοίγει νέους δρόμους. Αν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας νέας εποχής. Αν μπορεί να υπηρετήσει ξανά, με τον τρόπο που το καταξίωσε στην διαδρομή τεσσάρων δεκαετιών, το λαό και τη πατρίδα.
Αν τελικά μπορεί να ανταποκριθεί
στο Αίτημα των Καιρών
Είναι η ώρα να μιλήσουμε για το Χθες, το Σήμερα, το Αύριο της Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης.
Θα μου επιτρέψετε μια γενική επισήμανση:
Για κόμματα και παρατάξεις που ριζώνουν βαθειά στη δημόσια ζωή και επιδεικνύουν αντοχές σε διαδρομές δεκαετιών, μια ήττα ακόμη κι αν πάρει διαστάσεις πανωλεθρίας δεν συνεπάγεται αυτόματα και την εξαφάνισή τους. Ιδιαίτερα όταν δεν εξαφανίστηκαν οι αιτίες και τα προτάγματα που τα γέννησαν. Από την άλλη μεριά, βεβαίως, στις μεγάλες αλλαγές των ιστορικών κύκλων, στην αλληλουχία των εποχών, αλλάζουν ριζικά και πολιτικά συστήματα και κόμματα και θεσμοί. Αλλάζουν κυρίως και προσαρμόζονται γρηγορότερα – επειδή είναι στο DNA τους – οι πολιτικοί σχηματισμοί που εκφράζουν την πρόοδο και τολμούν τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται.
Θεώρησα αυτή την εισαγωγή αναγκαία για να κάνω μια μικρή ιστορική υπενθύμιση. Η δημοκρατική προοδευτική παράταξη στη χώρα μας με ρίζες στον Μακρυγιάννη και την 3η Σεπτεμβρίου 1843 άλλαζε πάντοτε μορφή, έκφραση και οργάνωση. Δεν έχανε, όμως, το νήμα που τη συνδέει με τις αρχές και τις αξίες της στο πέρασμα των εποχών. Το κόμμα του Χαρ. Τρικούπη αφού πέτυχε την πρώτη ουσιαστικά συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους ηττήθηκε το 1896. Η ιδέα του εκσυγχρονισμού κα η προσήλωση στην κοινοβουλευτική δημοκρατία όμως, επέζησαν της ήττας. Το κόμμα των Φιλελευθέρων αφού δημιούργησε τη Μεγάλη Ελλάδα και πέτυχε σημαντικό μέρος του αστικού εκσυγχρονισμού ηττήθηκε το 1932. Οι αγώνες του, όμως, για δημοκρατία και πρόοδο βρήκαν εύφορο έδαφος και μετά το μεγάλο πόλεμο. Η Ένωση Κέντρου και η ΕΔΑ στις μετεμφυλιακές συνθήκες του κράτους της Δεξιάς με πρόσταγμα τη δημοκρατία έφθασαν στην άνοιξη του ’64 για να ανακοπεί η πορεία τους από τη χούντα των συνταγματαρχών. Τα αιτήματα της ανεξαρτησίας, της λαϊκής κυριαρχίας, της υπέρβασης του εμφυλίου, όμως, δεν έπεσαν στο κενό. Το ΠΑΣΟΚ παρέλαβε τη σκυτάλη.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν γεννήθηκε σε μια ιστορική στιγμή οργής, αγανάκτησης, και τυφλής διεκδίκησης φοβισμένων και απελπισμένων πολιτών που οδηγούνται στο όριο της κοινωνικής σύγκρουσης και της εμφυλιοπολεμικής διαμάχης. Υπήρξε προϊόν κοινωνικής διεργασίας και πολιτικής διεκδίκησης δεκαετιών. Ένωσε κάτω από την ίδια στέγη τις δυνάμεις της εθνικής αξιοπρέπειας, του δημοκρατικού εκσυγχρονισμού και της πολιτικής χειραφέτησης:
