Γράφει ο Χρήστος Α. Κατσαρός (Chris
Sintiki)
Από
τη στιγμή που άνθρωπος αποφάσισε να ζήσει οργανωμένα σε οικισμούς ασχολήθηκε
και με τη γη. Ο μύθος θέλει τη θεά Δήμητρα ή Δημάτερ (Γαία μάτερ, δηλαδή Γη
μητέρα) να διδάσκει τη γεωργία στους θνητούς. Η σπορά κι θερισμός λοιπόν μαζί
με την κτηνοτροφία αποτέλεσαν την πρώτη ενασχόληση του ανθρώπου από την εποχή
που πέρασε από το στάδιο του κηνυγού και του τροφοσυλλέκτη στο στάδιο του
παραγωγού.  |
| Αλώνισμα στο κάμπο της Λιβαδιάς Σερρών 21.06.2016 |
Ο
Ιούνιος ήταν ο κατεξοχήν μήνας του θερισμού γι αυτό ο λαός τον ονομάζει και
θεριστή ενώ ο Ιούλιος ονομάζεται και αλωνάρης γιατί ήταν ο μήνας του
αλωνίσματος.
Στο
διάβα των χρόνων πολλά άλλαξαν, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο οι γεωργικές
εργασίες διεκπεραιώνονται. Μέχρι και την δεκαετία του ’50-και σε κάποιες
απομακρυσμένες περιοχές έως και την δεκαετία του ’60- ο θερισμός γινόταν
χειρωνακτικά, και τα στάχια συλλέγονταν με τα χέρια ή με δρεπάνι ή στην
καλύτερη περίπτωση με πατόζα[1]
και δένονταν σε δεμάτια για να συλλεχθεί ο καρπός.
Σήμερα
που ο βιομηχανικός τομέας έχει εξελιχθεί ιδιαιτέρως είναι φυσικό να έχει επηρεάσει και τον
αγροτογεωργικό τομέα. Έτσι το θέρισμα και το αλώνισμα γίνονται με τη βοήθεια
θεριζοαλωνιστικών μηχανών που διαθέτουν ακόμα και κλιματισμό για τις μεγάλες
ζέστες του καλοκαιριού. Η θεριζοαλωνιστική
μηχανή είναι αγροτικό όχημα που εκτελεί ταυτόχρονα τον θερισμό και
το αλώνισμα. Χρησιμοποιείται για την συγκομιδή σιτηρών, σιναπιού, καλαμποκιού, ηλίανθου, φασολιών και άλλων αγροτικών καρπών.
Αν
όμως τα μηχανικά μέσα έχουν κάνει ευκολότερο και γρηγορότερο το έργο των
αγροτών, ωστόσο ο αστάθμητος παράγοντας του καιρού που μπορεί να επιφέρει
ζημιές στον καρπό παραμένει ως ένα σημείο ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την
παραγωγή.
Η
Λιβαδιά Σερρών - από όπου και τα βίντεο του θεριζοαλωνισμού με χειριστή της
μηχανής τον Γιώργο Τσαλκιτζή- αποτελεί μια αγροτική περιφέρεια της Κεντρικής
Μακεδονίας στις όχθες της λίμνης Κερκίνης με τη μεγαλύτερη πεδιάδα από
αγροτεμάχια 18.000 τ.μ. στην επαρχία Σιντικής Σερρών. Ο πληθυσμός της κατεξοχήν
αγροτικός ασχολείται με την καλλιέργεια
σιταριού , μηδικής, καλαμποκιού, καπνού, λούπινων, ηλιόσπορων,
ζαχαρότευτλων κ.α.
Στα βίντεο που ακολουθούν φαίνεται στο πρώτο (21.06.2016 Α) πώς ένα χωράφι μπορεί να είναι σε καλή κατάσταση μετά από βροχή εάν το αλώνισμα γίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα ενώ στο δεύτερο (25.06.2016) πώς το χρονικό διάστημα λίγων ημερών μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του αλωνίσματος επί τω χείρω.
Καθώς
θέριζαν, για να περνάει ευχάριστα η ώρα, έλεγαν διάφορα χωρατά και
τραγούδια:
