Μικρό Requiem για τον Αντώνη Κακαρά

Την Παρασκευή 2/10/2016 στο Polis Art Café έγινε  εκδήλωση μνήμης και τιμής  για τον Αρχιπλοίαρχο ε.α., ιδρυτικό μέλος  του Συλλόγου  Φυλακισμένων και Εξορισθέντων ’67-’74, Αντώνη Κακαρά, που «έφυγε» ξαφνικά στις  7/8/2016.

Μεταξύ όσων μίλησαν ήταν και η Νάντια Βαλαβάνη.

Ακολουθεί η παρέμβασή της.

Βρίσκω όχι μόνο εξαιρετικά τιμητικό αλλά και εξαιρετικά δύσκολο να επιχειρήσω μια σύντομη επιτομή της ζωής του Αντώνη Κακαρα, όπως μου ζήτησε πριν λίγες μέρες η Βάλια. Όχι μόνο επειδή πρόκειται για  μια πραγματικά πολυσύνθετη ζωή, αλλά και επειδή την έζησε σε πολλά επίπεδα, άλλα πιο φανερά κι άλλα περισσότερο κρυμμένα.

Πριν απ’  όλα αλλά όχι μόνο, βέβαια, επειδή ο Αντώνης υπήρξε μια περίπλοκη προσωπικότητα. Όχι τυχαία ήταν, για παράδειγμα, ένας απ’  τους ελάχιστους ανθρώπους για τους οποίους απ’  την περίοδο της δικτατορίας κυκλοφορούσε ένας επίμονος «αστικός μύθος»: Ότι πέρασε ναυτοδικείο και τον  απέταξαν και τον έστειλαν φυλακή σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης επειδή, διαφωνώντας έντονα για τη φύση της δικτατορίας ενώ έπαιζε τάβλι με ανώτερο του στο καρέ των αξιωματικών στο αντιτορπιλικό «Βέλος», πέρασε το τάβλι «κολάρο» στον ανώτερο του αξιωματικό. Στην πραγματικότητα, βέβαια, το είχε περάσει «κολάρο» στο λαιμό του παρακείμενου, στο χώρο, «πουλιού» της χούντας. Αυτό και άλλα, λιγότερο εντυπωσιακά, αλλά παρεμφερούς χαρακτήρα περιστατικά κατά τη δικτατορία, τον έκαναν ιδρυτικό μέλος του ΣΦΕΑ ’67-74.

Υπήρξε  επίσης – κι αυτό όχι τυχαία - ο πλέον πρωτοπόρος απ’  τους ερευνητές της στρατιωτικής ιστορίας, χαρίζοντας στο σώμα των ελλήνων στρατιωτικών, στους ιστορικούς και στο λαό μας  ένα εξαιρετικό βιβλίο για το πολεμικό ναυτικό κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και, στη συνέχεια, το σημαντικότερο έργο αναφοράς για τους στρατιωτικούς στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, το τρίτομο «Οι Έλληνες στρατιωτικοί: Αξιωματικοί και υπαξιωματικοί στη μεταπολεμική Ελλάδα», που του χάρισε ένα PhD στα εξήντα του.

Νάντια Βαλαβάνη: Αποχαιρετισμός στον Αντώνη Κακαρά

Τις μικρές ώρες της Δευτέρας, 8.8.2016, στην αγαπημένη του Ικαρία έφυγε ξαφνικά και πρόωρα από κοντά μας ένας σπουδαίος άνθρωπος: Ο αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού (Αρχιπλοίαρχος ε.α.), αποταγμένος και φυλακισμένος τα τελευταία χρόνια της δικτατορίας, ιδρυτικό μέλος του ΣΦΕΑ ’67-’74, ερευνητής, συγγραφέας του σημαντικότερου έργου για τους στρατιωτικούς στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, του τρίτομου «Οι Έλληνες στρατιωτικοί: Αξιωματικοί και υπαξιωματικοί στη μεταπολεμική Ελλάδα», που του χάρισε ένα PhD στα εξήντα του, αλλά κι ενός ολόκληρου αινιγματικού, αναφορικού και αυτοαναφορικού αφηγηματικού σύμπαντος, στο οποίο οι μνήμες της πραγματικότητας μπερδεύονται αξεδιάλυτα με τη μυθοπλασία, κομμουνιστής, αντισυμβατικός φίλος και σύντροφος, Αντώνης Κακαράς.

Την τελευταία δεκαετία της ζωής του ο Αντώνης Κακαράς, άνθρωπος μέχρι τότε κυρίως της δράσης, λες και προαισθανόταν το πρόωρο τέλος του, αποδύθηκε σε μια γιγάντια προσπάθεια να προλάβει να γράψει - με το ανεπανάληπτο προσωπικό στυλ προφορικού λόγου του, ολόκληρες σελίδες κάποιες φορές χωρίς σημεία στίξης – στην κυριολεξία δεκάδες χιλιάδες σελίδες, εκδίδοντας στις εκδόσεις Παπαζήση σχεδόν ένα βιβλίο το χρόνο. Και, στα ενδιάμεσα, κάθε είδους «αφηγήματα» στην εξαιρετική ιστοσελίδα του. Γνωριζόμασταν περισσότερο από 40 χρόνια, μια σχέση που ο χρόνος – κι ο αποχωρισμός μου από το κάποτε κοινό μας και πάντα δικό του κόμμα, το ΚΚΕ -  αντί ν’ αδυνατίζει, βάθαινε χρόνο με το χρόνο. Μου έκανε την πραγματικά μεγάλη για μένα τιμή, να με θεωρεί μέχρι το τέλος της ζωής του όχι μόνο «σύντροφο εν όπλοις», αλλά από το δεύτερο μισό της προηγούμενης δεκαετίας να μου ζητά να  συμμετέχω στην παρουσίαση των βιβλίων του. Έτσι, προκειμένου να παρουσιάσω σταδιακά τα τέσσερα από τα πρώτα πέντε «αφηγηματικά» του βιβλία, ξεκινώντας από τα πρώτα τρία, που συναπαρτίζουν και την κατά βάση, αλλά όχι μόνο, αυτοβιογραφική τριλογία του, διάβασα χιλιάδες δικές του σελίδες κι έγραψα πολλές δεκάδες δικές μου για το έργο του: Από το εναρκτήριο κιόλας και σημαντικότερο βιβλίο της τριλογίας του, το «Όξω απ’  τ’ αμπέλια ρεεεε!», που σε ένα πρώτο επίπεδο – γιατί τα λογοτεχνικά σχήματα του Αντώνη Κακαρά επιδέχονται πολλαπλές αναγνώσεις - δεν είναι παρά το παρωνύμι που του απένειμαν πρωτοετή για ν΄ «ακούει» στα οργανωμένα καψώνια οι μεγαλύτεροι συμφοιτητές του στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων αρχές της δεκαετίας του ‘60, το αινιγματικό σύμπαν που δημιούργησε αρχικά η πένα του και στη συνέχεια το PC του με κέρδισε ανεπανόρθωτα: Αισθάνομαι έκτοτε ως μια από τους μόνιμους κατοίκους του.