Η Τριμερή Συνάντηση της Θεσσαλονίκης

Σκέψεις από τον Δημήτρη Δρογίδη

Στις 15 Ιουνίου 2017 γίνεται ένα ακόμη  Eurogroup, αλλά μια δεύτερη συνάντηση περνά σε δεύτερο πλάνο. Πρόκειται για τη συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στη Θεσσαλονίκη.

Μόνο κι από τους συμμετέχοντες (Τσίπρας, Αναστασιάδης, Νετανιάχου) αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει γεωπολιτικό και ενεργειακό ενδιαφέρον για το χώρο της Μεσογείου και τις ευρύτερες ανακατατάξεις στην περιοχή.

Αλλά και η Θεσσαλονίκη (σαν πόλη) έχει ευυρύτερη αξία για την περιοχή (σε επιχειρησιακό και γεωστρατηγικό επίπεδο) αυτό το στοιχείο το αναδείξαμε σε παλαιότερες μελέτες μας (βλ. Θεσσαλονίκη 1897-1997 εκδ. 1996, Βαλκάνια η Γη της Φωτιάς εκδ.2001). Η επιλογή του χρόνου που γίνεται η συνάντηση δηλώνει τη θέση των τριών εταίρων στο νέο σκηνικό που αναδύεται, αλλά ταυτόχρονα θυμίζει και το ρόλο της πόλης στα σχέδια των πρωταγωνιστών στους δυο παγκόσμιους πολέμους.

Μέσα απ’ αυτή τη συνάντηση δεν προκύπτουν μόνο ζητήματα που αφορούν την κοινή ΑΟΖ, αλλά και ο χαρακτήρας της Μεσογείου (ενεργειακά, πολιτικά και οικονομικά) σε ένα μεταβαλόμενο τοπίο συμμαχιών και ευρύτερων αλλαγών. Ίσως προκύψει η ανάγκη μιας κοινής πολιτικής στη Λεκανη της Μεσογείου, σε μια τέτοια περίπτωση το ζήτημα της κυριαρχίας στη Βαλκανική (Ανατολικό Ζήτημα) παίρνει κι αυτό άλλη ερμηνεία.

Η συνάντηση (Ελλάδας Κύπρου Ισραήλ) έγινε μια αναγκαιότητα, τώρα περιμένουμε να δούμε πρακτικά, ποιο θα είναι το νέο πολιτικό δόγμα και τις αντιδράσεις των άλλων χωρών που βρίσκονται στην περιοχή.

Αν αναλογιστούμε τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή και την πληγωμένη ευρωπαϊκή εικόνα από τους Τζιχαντιστές, αν σκεφτούμε την ανύπαρκτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, τότε ο μεσογειακός διάλογος ίσως είναι μια λύση, γιατί μπορεί να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα σε διπλωματικό επίπεδο.

Ας μην ξεχνάμε ότι το ντόμινο είναι το αγαπημένο παιχνίδι της ιστορίας που δηλώνει πως υπάρχει κοινή μοίρα.

Το ζήτημα είναι πόσο γρήγορα θα μπούνε τα πράγματα σε τροχιά κι όπως φαίνεται από την τροπή που έχει πάρει το Κουρδικό Ζήτημα και η εύθραστη ισορροπία σε Σκόπια και Κόσοβο, θα γνωρίσουμε οβιδιακές μεταμορφώσεις.          

*Ο Δημήτριος Δρογίδης γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, ζει στη Θεσσαλονίκη και εργάζεται στην Αριδαία Πέλλας. Είναι Διδάκτορας Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Paris1), τέως Υπότροφος Unesco και Συγγραφέας ιστορικών, κοινωνικών και πολιτικών μελετών.

Οι Καταρ – αμένες Συμμαχίες

Σκέψεις από τον Δημήτρη Δρογίδη

Η πρόσφατη απομόνωση του Κατάρ από γειτονικές χώρες, με πρόσχημα την Τρομοκρατία, φέρνουν νέα κρίση (οικομική και πολιτική) κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου.

Αυτή η απομόνωση έχει πολλαπλές αναγνώσεις. Οι συμμαχίες των ΗΠΑ και της Ρωσίας θυμίζουν τις «σφαίρες επιρροής» πριν το εναρκτήριο λάκτισμα της επικείμενης αναμέτρησης.

Η τουρκική διπλωματία, όπως πάντα παραμένει ο «επιτήδειος ουδέτερος» όπως την περιέγραψε ο Frank Weber.  Αυτή είναι η ιστορία της Τουρκίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν και η Τουρκία δεν πολέμησε ποτέ, οι Τούρκοι διπλωμάτες ανέπτυξαν έντονη παρασκηνιακή δραστηριότητα. Επέτυχαν να διατηρήσουν την χώρα τους ανέπαφη και, όπως δείχνει το βιβλίο αυτό ζημίωσαν τις πολεμικές προσπάθειες τόσο των Συμμάχων όσο και του Άξονα. Πριν τον πόλεμο, οι Τούρκοι συμμάχησαν με την Βρετανία και την Γαλλία, μόνο όμως αφού η Γερμανία είχε αρνηθεί να διαπραγματευθεί μαζί τους. Αργότερα, όταν ο πόλεμος απλώθηκε στην Μέση Ανατολή, η ναζιστική κυβέρνηση άλλαξε γνώμη αλλά ήδη το αντίτιμο της τουρκικής υποστηρίξεως είχε αυξηθεί. https://www.politeianet.gr/books/weber-g-frank-thetili-o-epitideios-oudeteros-190583

Μια παρόμοια στάση θα κρατήσει και τώρα ως καιροσκόπος διαμεσολαβητής. Από την άλλη το Ιράν θα κοιτάξει να επωφεληθεί της κατάστασης (πολιτικά και ενεργειακά).

Οι ΗΠΑ θα παίξουν το ενεργειακό παιχνίδι για να προσαρμόσουν μια τιμή στα μέτρα τους, ανάλογο παιχνίδι στήθηκε στον Πόλεμο του Κόλπου (1990 – 91)

Η Ρωσία θα βρεθεί απέναντι για να αποτελέσει τον τρίτο πόλο κι έχει κι αυτή στραμμένη την προσοχή της στη θέση του Ιράν, βέβαια ο παράγοντας διεθνής τρομοκρατία έχει μεγάλη βαρύτητα, αλλά η διεθνής διπλωματία πετάει το μπαλάκι σε μια πλευρά μέχρι να επιστρέψει στην άλλη.

Η Ευρώπη αιμοραγεί από τα χτυπήματα και μάλιστα η Κ. Ευρώπη βρύθει μοναχικών λύκων και Τζιχαντιστών που χτυπούν ανύποπτους πολίτες. Όμως το εμπόριο όπλων (νόμιμο και παράνομο) γίνεται παντού.

Θυμίζει πολύ αυτή την παράδοξη ρήση «φαγωθείτε, σκοτωθείτε, μόνο μη μαλώνετε» δεν υπάρχει διεθνής νομιμότητα. Μήπως η νομιμότητα φυλλορροεί γιατί αλλάζει η παγκόσμια πραγματικότητα.

Ποιος θα σταματήσει την τρομοκρατική φρενίτιδα; Όχι βέβαια η πολεμική θηριωδία των Τζιχαντιστών. Γιατί τώρα η απομόνωση του Κατάρ από τα άλλα ισλαμικά κράτη; Τι ετοιμάζουν στη Μεσόγειο; Γιατί όλοι κοιτάζουν τα ενεργειακά της περιοχής;

*Ο Δημήτριος Δρογίδης γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, ζει στη Θεσσαλονίκη και εργάζεται στην Αριδαία Πέλλας. Είναι Διδάκτορας Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Paris1), τέως Υπότροφος Unesco και Συγγραφέας ιστορικών, κοινωνικών και πολιτικών μελετών.