Συλλογή Κωνσταντίνου Π. Γκιουλέκα: "Έτσι Πολεμήσαμε το 1940 - 41"

Στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης εκτίθεται σε μόνιμη και διαρκή έκθεση η προσωπική μου συλλογή, με τίτλο "Έτσι Πολεμήσαμε το 1940-'41"...

H συλλογή αυτή παρεχωρήθη και βρήκε στέγη στο φυσικό της χώρο, το Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Εκεί όπου μπορούν να την επισκέπτονται και οι μεγαλύτεροι για να θυμούνται, αλλά, κυρίως, οι νεότεροι για να μαθαίνουν πως πήγαμε κάποτε ως Έλληνες, με το χαμόγελο στα χείλη, σ’ εκείνο τον Πόλεμο, τον Οκτώβριο του 1940...

Μια συλλογή που ξεκίνησε εδώ και περισσότερο από 35 χρόνια και συνεχίζεται, με αμείωτο ρυθμό, σε μια προσπάθεια να διασωθούν όλα εκείνα τα άψυχα αντικείμενα που κάποτε έπαιρναν ψυχή, γίνονταν φωτιά στα χέρια των Ελλήνων αγωνιστών, στις δύσκολες περιόδους, κατά τις οποίες δοκιμαζόταν η πατρίδα μας, τότε που εκείνοι αγωνίζονταν για την εθνική τιμή, την εθνική αξιοπρέπεια...

Είναι σημαντικό να κρατήσουμε άσβεστη την εθνική μνήμη, να κρατήσουμε αναμμένο το καντήλι της μνήμης που μας συνδέει με το παρελθόν, με όσα συνέβησαν κάποτε σε τούτο εδώ τον τόπο...

Συλλογή Κωνσταντίνου Π. Γκιουλέκα: "Έτσι Πολεμήσαμε το 1940- 41" https://youtu.be/wyasgn9jEno

Οδυσσέας Ελύτης «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας»

Οδυσσέας Ελύτης «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας» (1945)

Η εμπειρία του ελληνοϊταλικού πολέμου σηματοδοτεί μια καθοριστική αλλαγή για τον Οδυσσέα Ελύτη, που συμμετείχε στον πόλεμο αυτό ως ανθυπολοχαγός και γνώρισε από κοντά την απάνθρωπη σκληρότητα του πολέμου και τον ανείπωτο πόνο που γεννά. Ο Ελύτης περνά μέσα από τα τραγικά αυτά βιώματα στην περίοδο της ωριμότητας, και προσφέρει μερικές από τις συγκλονιστικότερες σελίδες της νεοελληνικής λογοτεχνίας για ό,τι συνιστά έναν πόνο τόσο βαθύ που μόνο η τυφλή μοίρα των πολεμικών συρράξεων μπορεί να προκαλέσει∙ ένας νέος ανθυπολοχαγός γεμάτος ζωή, που όμως δεν πρόλαβε να ζήσει, βρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος. Ένα ποίημα ηρωικό, μα πέρα ως πέρα αντιπολεμικό, που εστιάζει στην απώλεια και το θρήνο του ενός, για να αναδείξει όσο γίνεται πληρέστερα τον αντίκτυπο αυτού και κάθε άλλου πολέμου.

[Στις 3 το πρωί της 28 Οκτωβρίου 1940 ο Ιταλός πρεσβευτής Grazzi επισκέπτεται τον Έλληνα πρωθυπουργό, τον αφυπνίζει και του επιδίδει τελεσίγραφο, σύμφωνα με το οποίο η Ιταλία, για να εξασφαλιστεί, απαιτεί να καταλάβει βάσεις και άλλα σημεία του ελληνικού εδάφους, που θα κρίνει αναγκαία και τα οποία θα χρησιμοποιήσει ως το τέλος του μεγάλου πολέμου. Η απάντηση έπρεπε να δοθεί μέχρι της 6 πρωινής. Ο Μεταξάς απορρίπτει αμέσως το τελεσίγραφο, λέγοντας «Alors, c’est la guerre» (Λοιπόν, έχουμε πόλεμο).

Η Ελλάδα πια βρίσκεται σε πόλεμο με την Ιταλία.]

28 Οκτωβρίου 1940: Λίγες σκέψεις για τη Δημοκρατία και τρία ποιήματα

Γράφει η Σοφία Βούλτεψη

Έχουν πια περάσει 76 χρόνια από το Έπος του 1940, που γιορτάζουμε αυτές τις μέρες, και 42 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Σημαντικά για τη νεότερη Ιστορία μας γεγονότα, προφανώς με διαφορετικό βάρος – το Έπος του 1940 μόνο με τη Μάχη του Μαραθώνα μπορεί να συγκριθεί – αλλά που ένωσαν τους Έλληνες κάτω από τον ίδιο πόθο για Ελευθερία και Δημοκρατία.

Ανάμεσα στο Έπος του 1940 και στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας, μεσολάβησαν πολλά και πολύ καθοριστικά γεγονότα, με κορυφαίο τον εμφύλιο και τις συνέπειές του, αποκορύφωμα των οποίων υπήρξε η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών.

Μετά τη δικτατορία και την επιστροφή της Δημοκρατίας στην πατρίδα μας, μετά την είσοδό μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, όλα έδειχναν πως η Ελλάδα είχε αφήσει πίσω τα χρόνια του ζόφου και του μίσους.

Ούτε εκείνοι που πολέμησαν και άφησαν ζωή και παγωμένα μέλη στα χιονισμένα βουνά, ούτε εκείνοι που αγωνίστηκαν κατά της χούντας μπορούσαν να διανοηθούν πως θα ερχόταν μια μέρα που θα χρειαζόταν και πάλι να αγωνιστούμε για όλα εκείνα τα οποία τα τελευταία χρόνια θεωρούνταν αυτονόητα.

Και όμως, συνέβη. Η χώρα βρίσκεται κάτω από την μπότα μιας αυταρχικής εξουσίας, που χρησιμοποιεί επικίνδυνα διχαστικό λόγο και επικαλείται (το έκανε ο κ. Τσίπρας) την περασμένη Κυριακή, τέσσερις εκλογικές διαδικασίες (δύο βουλευτικές, ευρωεκλογές και δημοψήφισμα) για να κάνει ό,τι θέλει.

Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα: Ότι πιστεύουν – και όχι μόνο οι κατέχοντες την εξουσία – πως αν έχεις εκλεγεί δημοκρατικά, μπορείς να χρησιμοποιείς τη δημοκρατική εκλογή σου για να παραβιάζεις κάθε δημοκρατική αρχή.

Ότι δηλαδή οι εκλογές αποτελούν εντολή για να κάνεις ό,τι θέλεις – ακόμη και για να ακολουθείς φασιστικές μεθόδους, να προκαλείς θεσμικές εκτροπές και να παραβιάζεις το Σύνταγμα.

Ότι δηλαδή αν έχεις εκλεγεί με δημοκρατικές διαδικασίες, η εντολή περιλαμβάνει και την ίδια την κατάργηση της Δημοκρατίας.

Για την οποία Δημοκρατία αγωνίστηκαν κατά των φασιστών αυτοί των οποίων τη μνήμη και τους αγώνες τιμούμε αυτές τις μέρες.

Και μια και δεν μπορούμε να τους αφιερώσουμε την τελευταία (διχαστική) ομιλία Τσίπρα, ας τους αφιερώσουμε μερικούς από τους πιο αγαπημένους στίχους τριών από τους ποιητές του Έθνους: