Συνέντευξη της Σίας
Αναγνωστοπούλου στην Εφημερίδα Εποχή και στον Παύλο Κλαυδιανό.
Στοίχημα η χειραφέτηση των περιθωριοποιημένων
και η ενίσχυση της μεσαίας τάξης
Μπαίνουμε στο δεύτερο
ημίχρονο μετά και το πέρας της δεύτερης αξιολόγησης, σε λίγο πιο σταθερό
έδαφος. Ποια η εκτίμησή σου;
Το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης δεν ήταν εύκολη υπόθεση, γι’ αυτό
άλλωστε η αξία της ολοκλήρωσής της γίνεται μεγαλύτερη. Το γεγονός ότι οι
διαπραγματεύσεις διήρκησαν πολύ, ότι η αξιωματική αντιπολίτευση διαμόρφωσε την
αντιπολιτευτική της γραμμή πάνω στο μη κλείσιμό της και επένδυσε στην
«ανικανότητα της κυβέρνησης» και την καταστροφή που επέρχεται εξαιτίας της,
χρησιμοποιώντας μάλιστα όλα τα μέσα για να μποϋκοτάρει την ολοκλήρωσή της,
επιβεβαιώνουν την αξία του αίσιου τερματισμού αυτής της φάσης. Σε ό,τι μας αφορά,
είπαμε εξαρχής ότι δεν πανηγυρίζουμε, δεν ισχυριζόμαστε ότι γράφουμε κανένα
αριστερό success story, απέναντι στο βαρύγδουπο δεξιό της προηγούμενης
κυβέρνησης. Δεν μας ενδιαφέρουν έτσι κι αλλιώς τα success stories με τη χώρα σε
επιτροπεία και την κοινωνία σε απόγνωση (τα ζήσαμε αυτά μέχρι το 2015), αλλά η
προοπτική εξόδου από την κρίση με τη χώρα στο σύνολό της ελεύθερη. Λοιπόν, η
ολοκλήρωσή της συνιστά σημαντικό σταθμό σε μια μακρά και επώδυνη στρατηγική που
ξεκίνησε το 2015 και που έχει τρεις στόχους: α) την έξοδο της χώρας από την
κρίση (από την επιτροπεία και τη λιτότητα), στην οποία την οδήγησαν τα δύο
μεγάλα κόμματα της μεταπολιτευτικής περιόδου, β) την ανασυγκρότηση του κράτους,
την αλλαγή παραγωγικού και αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας, γ) την εμπέδωση
μιας άλλης κοινωνικής πολιτικής, που θα διαμορφώνει συνείδηση πολίτη, καθώς και
αλληλεγγύης μεταξύ των πολιτών, και όχι προνομιακού πελάτη σε σύγκρουση
συμφερόντων με τον υπόλοιπο πληθυσμό, όπως γινόταν επί πολλές δεκαετίες. Το
τελευταίο έχει ιδιαίτερη σημασία να το κατανοήσουμε, γιατί συνιστά πρόβλημα
συγκρότησης του ίδιου του ελληνικού κράτους, πρόβλημα που διευκόλυνε
αποφασιστικά τη διείσδυση του νεοφιλελευθερισμού στη χώρα μας: τη δημιουργία
προνομιακών πελατών, θυλάκων εξουσίας προ-νεωτερικής εποχής, με τους οποίους η
κάθε κυβέρνηση ανέπτυσσε προνομιακή συνομιλία σε βάρος του υπόλοιπου πληθυσμού
(την ιστορία των ΜΜΕ, για παράδειγμα, υπό το πρίσμα αυτής της ευρύτερης
προβληματικής πρέπει να τη δούμε, όχι αποσπασματικά και συγκυριακά). Το κλείσιμο,
ωστόσο, της αξιολόγησης έχει σημασία γιατί η κυβέρνηση μπορεί, όσο διαρκεί η
κρίση, να απαντά, και με πιο μεσοπρόθεσμο τρόπο, στα κοινωνικά προβλήματα που
δημιούργησε η κρίση. Να αντιμετωπίσει δηλαδή, καταρχήν και κατεξοχήν τη
«θανάσιμη πληγή στο σώμα της κοινωνίας», όπως έλεγε ο Έρικ Χοσμπάουμ, την
ανεργία. Αν δεν υπάρξει απάντηση σε αυτό το πρόβλημα -για το οποίο ΝΔ και ΠΑΣΟΚ
έχουν τεράστιες, ιστορικές ευθύνες (κάποτε πρέπει να μιλήσουμε γι’ αυτά: πώς
είχε οχυρωθεί ένα κοινωνικό κράτος στις περιόδους ευμάρειας, πώς είχε
συγκροτηθεί η επιδοματική πολιτική του, κλπ). Μέχρι τώρα δεν έχουν δώσει καμιά
σοβαρή απάντηση, μόνο ότι θα το λύσει ο πλήρως ανεξέλεγκτος ιδιωτικός τομέας
μόνος του -η κρίση δεν πρόκειται να τελειώσει. Εάν όμως το κράτος δεν γίνει
ρυθμιστής, δεν ελέγξει την οικονομία και δεν εμπνεύσει, τότε δεν πρόκειται να
αντιμετωπιστεί το μεγάλο ποσοστό ανεργίας,.