Σε μια έκδοση που φέρει την υπογραφή της κόρης της Φρίντα Χιουζ
Οι ποιητές που αυτοκτονούν ανεβάζουν αμέσως στα ύψη την πιθανότητα να κερδίσουν ένα μερίδιο υστεροφημίας πολύ μεγαλύτερο από εκείνο το οποίο είναι σε θέση να διεκδικήσουν όσοι πεθαίνουν χωρίς τη θέλησή τους. Κάτι τέτοιο, βέβαια, προϋποθέτει ισχυρή ποιητική ιδιοσυγκρασία και μεγάλο ταλέντο. Η Σύλβια Πλαθ τα είχε και τα δύο, αλλά επειδή όταν πέθανε ήταν μόνο 31 ετών, η τύχη του έργου της έμεινε στα χέρια ενός άλλου πολύ σημαντικού ποιητή του 20ου αιώνα: του Τεντ Χιουζ, που επιμελήθηκε όλες τις μεταθανάτιες εκδόσεις της, χτίζοντας βήμα προς βήμα την καλλιτεχνική της ταυτότητα.
Η φροντίδα με την οποία περιέβαλε ο Χιουζ το έργο της Πλαθ ξεκίνησε από το βιβλίο «'Αριελ», τα δακτυλόγραφα του οποίου βρέθηκαν πάνω στο γραφείο της αμέσως μετά την αυτοκτονία. Με το «'Αριελ» η Πλαθ έμοιαζε να ξεκαθαρίζει ποικίλους λογαριασμούς: με την κατάθλιψη και την εγγενή της προδιάθεση για αυτοκτονία, με τον πατέρα της, με τους ανθρώπους του κοντινού της περιβάλλοντος και, πρωτίστως, με τον Τεντ Χιουζ. Ο Χιουζ δυσφορούσε κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου της ζωής της με τον γάμο τους, έχοντας δημιουργήσει δεσμό με μια γυναίκα παραδειγματικής ομορφιάς, την 'Ασσια Ουέβιλ. Η Ουέβιλ αυτοκτόνησε αργότερα με παρόμοιο τρόπο (χρησιμοποίησε υγραέριο, οδηγώντας στον θάνατο και την κόρη της, το παιδί που είχε αποκτήσει με τον Χιουζ), αλλά δεν θα τη θυμόταν κανένας (είτε είχε αυτοκτονήσει είτε όχι) αν δεν είχε μπλέξει με το τρομερό ποιητικό ζευγάρι. Η Πλαθ έγινε, αντίθετα, φεμινιστικό σύμβολο με τα ποιήματα που έγραψε εναντίον τόσο του πατρός όσο και του ανδρός της ενώ η δημόσια εικόνα του Χιουζ απαξιώθηκε επί σειράν ετών.
Μια καινούργια έκδοση του «'Αριελ», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι σε μετάφραση Ελένης και Κατερίνας Ηλιοπούλου, επιτρέπει τώρα στο έργο της Πλαθ να ανασάνει με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Η νέα έκδοση, την οποία έχει επιμεληθεί η Φρίντα Χιουζ, η 54χρονη σήμερα κόρη της Πλαθ, περιλαμβάνει όλα τα ποιήματα του «'Αριελ» (ο Χιουζ είχε φροντίσει να αφαιρέσει όσα νόμιζε πως είχαν πολύ προσωπικό χαρακτήρα, καταβαραθρώνοντας τον ίδιο και τον αδελφό του). Όπως γράφει στον πρόλογό της η επιμελήτρια, το βιβλίο είναι μια ευκαιρία για να διαβάσουμε την Πλαθ τόσο πέραν των προκαταλήψεων που επιβάρυναν τις φεμινιστικές προσεγγίσεις της δουλειάς της όσο και μακριά από την επί δεκαετίες δαιμονοποίηση του Χιουζ. Ναι, ο Χιουζ αφαίρεσε ποιήματα και άλλαξε τη διάταξη των δακτυλογράφων, αλλά δεν μείωσε ούτε κατ’ ελάχιστον την ακτινοβολία του έργου της γυναίκας του. Και ναι, η Πλαθ βιαιοπράγησε με τους στίχους της κατά του συζύγου και του πατέρα της, αλλά δεν εγκλωβίστηκε ποτέ στη στενόχωρη περιοχή του ιδιωτικού.
Όπως παρατηρεί στην ιδιαιτέρως φροντισμένη εισαγωγή της η ποιήτρια Κατερίνα Ηλιοπούλου, ό,τι μας συγκινεί στον λόγο της Πλαθ είναι η απουσία οποιασδήποτε μονομέρειας. Τα πρόσωπα των ποιημάτων της είναι έτοιμα να υποδυθούν τους πλέον απρόσμενους ρόλους ενώ η γκάμα των ποιητικών της καταστάσεων αποδεσμεύει τα πιο διαφορετικά αισθήματα: από μανία, μελαγχολία και απόγνωση μέχρι μιαν ακόρεστη δίψα για ζωή και διακινδύνευση. Κι όλα αυτά με μια γλώσσα που μπορεί να μας μαγέψει και ταυτοχρόνως να μας παραπλανήσει με το κρυπτικό της ιδίωμα και τις υποβλητικές, γοητευτικά ασαφείς και σκοτεινές εικόνες της: εικόνες που προδίδουν μια τέχνη όχι μόνο υψηλού ρίσκου μα και σπάνιας ομορφιάς.
Β. Χατζηβασιλείου INFO Η Σύλβια Πλαθ γεννήθηκε στη Βοστόνη το 1932 και αυτοκτόνησε στο Λονδίνο το 1963. Αποφοίτησε από το Smith College το 1955 και κέρδισε την υποτροφία Fulbright για το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Όσο ζούσε εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Κολοσσός» (1959) και το μυθιστόρημα «Ο υάλινος κώδων» (1963).
Μεταθανατίως εκδόθηκαν οι συλλογές της «'Αριελ» (1965) και «Crossing the Water» και «Winter Trees» (αμφότερες το 1971). Τα ποιητικά της άπαντα κυκλοφόρησαν το 1981 ενώ από το 1975 μέχρι και το 2001 κυκλοφόρησαν τα διηγήματά της, η αλληλογραφία με τη μητέρα της, η διπλωματική της εργασία για τον Ντοστογιέφσκι, τα ημερολόγιά της και οι ιστορίες της για παιδιά. Το 1956 η Πλαθ παντρεύτηκε τον άγγλο ποιητή Τεντ Χιουζ. Έζησαν πρώτα στην Αμερική και μετά στο Αγγλία, αποκτώντας δύο παιδιά.
ΠΗΓΗ express.gr
Οι ποιητές που αυτοκτονούν ανεβάζουν αμέσως στα ύψη την πιθανότητα να κερδίσουν ένα μερίδιο υστεροφημίας πολύ μεγαλύτερο από εκείνο το οποίο είναι σε θέση να διεκδικήσουν όσοι πεθαίνουν χωρίς τη θέλησή τους. Κάτι τέτοιο, βέβαια, προϋποθέτει ισχυρή ποιητική ιδιοσυγκρασία και μεγάλο ταλέντο. Η Σύλβια Πλαθ τα είχε και τα δύο, αλλά επειδή όταν πέθανε ήταν μόνο 31 ετών, η τύχη του έργου της έμεινε στα χέρια ενός άλλου πολύ σημαντικού ποιητή του 20ου αιώνα: του Τεντ Χιουζ, που επιμελήθηκε όλες τις μεταθανάτιες εκδόσεις της, χτίζοντας βήμα προς βήμα την καλλιτεχνική της ταυτότητα.
Η φροντίδα με την οποία περιέβαλε ο Χιουζ το έργο της Πλαθ ξεκίνησε από το βιβλίο «'Αριελ», τα δακτυλόγραφα του οποίου βρέθηκαν πάνω στο γραφείο της αμέσως μετά την αυτοκτονία. Με το «'Αριελ» η Πλαθ έμοιαζε να ξεκαθαρίζει ποικίλους λογαριασμούς: με την κατάθλιψη και την εγγενή της προδιάθεση για αυτοκτονία, με τον πατέρα της, με τους ανθρώπους του κοντινού της περιβάλλοντος και, πρωτίστως, με τον Τεντ Χιουζ. Ο Χιουζ δυσφορούσε κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου της ζωής της με τον γάμο τους, έχοντας δημιουργήσει δεσμό με μια γυναίκα παραδειγματικής ομορφιάς, την 'Ασσια Ουέβιλ. Η Ουέβιλ αυτοκτόνησε αργότερα με παρόμοιο τρόπο (χρησιμοποίησε υγραέριο, οδηγώντας στον θάνατο και την κόρη της, το παιδί που είχε αποκτήσει με τον Χιουζ), αλλά δεν θα τη θυμόταν κανένας (είτε είχε αυτοκτονήσει είτε όχι) αν δεν είχε μπλέξει με το τρομερό ποιητικό ζευγάρι. Η Πλαθ έγινε, αντίθετα, φεμινιστικό σύμβολο με τα ποιήματα που έγραψε εναντίον τόσο του πατρός όσο και του ανδρός της ενώ η δημόσια εικόνα του Χιουζ απαξιώθηκε επί σειράν ετών.
Μια καινούργια έκδοση του «'Αριελ», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι σε μετάφραση Ελένης και Κατερίνας Ηλιοπούλου, επιτρέπει τώρα στο έργο της Πλαθ να ανασάνει με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Η νέα έκδοση, την οποία έχει επιμεληθεί η Φρίντα Χιουζ, η 54χρονη σήμερα κόρη της Πλαθ, περιλαμβάνει όλα τα ποιήματα του «'Αριελ» (ο Χιουζ είχε φροντίσει να αφαιρέσει όσα νόμιζε πως είχαν πολύ προσωπικό χαρακτήρα, καταβαραθρώνοντας τον ίδιο και τον αδελφό του). Όπως γράφει στον πρόλογό της η επιμελήτρια, το βιβλίο είναι μια ευκαιρία για να διαβάσουμε την Πλαθ τόσο πέραν των προκαταλήψεων που επιβάρυναν τις φεμινιστικές προσεγγίσεις της δουλειάς της όσο και μακριά από την επί δεκαετίες δαιμονοποίηση του Χιουζ. Ναι, ο Χιουζ αφαίρεσε ποιήματα και άλλαξε τη διάταξη των δακτυλογράφων, αλλά δεν μείωσε ούτε κατ’ ελάχιστον την ακτινοβολία του έργου της γυναίκας του. Και ναι, η Πλαθ βιαιοπράγησε με τους στίχους της κατά του συζύγου και του πατέρα της, αλλά δεν εγκλωβίστηκε ποτέ στη στενόχωρη περιοχή του ιδιωτικού.
Όπως παρατηρεί στην ιδιαιτέρως φροντισμένη εισαγωγή της η ποιήτρια Κατερίνα Ηλιοπούλου, ό,τι μας συγκινεί στον λόγο της Πλαθ είναι η απουσία οποιασδήποτε μονομέρειας. Τα πρόσωπα των ποιημάτων της είναι έτοιμα να υποδυθούν τους πλέον απρόσμενους ρόλους ενώ η γκάμα των ποιητικών της καταστάσεων αποδεσμεύει τα πιο διαφορετικά αισθήματα: από μανία, μελαγχολία και απόγνωση μέχρι μιαν ακόρεστη δίψα για ζωή και διακινδύνευση. Κι όλα αυτά με μια γλώσσα που μπορεί να μας μαγέψει και ταυτοχρόνως να μας παραπλανήσει με το κρυπτικό της ιδίωμα και τις υποβλητικές, γοητευτικά ασαφείς και σκοτεινές εικόνες της: εικόνες που προδίδουν μια τέχνη όχι μόνο υψηλού ρίσκου μα και σπάνιας ομορφιάς.
Β. Χατζηβασιλείου INFO Η Σύλβια Πλαθ γεννήθηκε στη Βοστόνη το 1932 και αυτοκτόνησε στο Λονδίνο το 1963. Αποφοίτησε από το Smith College το 1955 και κέρδισε την υποτροφία Fulbright για το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Όσο ζούσε εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Κολοσσός» (1959) και το μυθιστόρημα «Ο υάλινος κώδων» (1963).
Μεταθανατίως εκδόθηκαν οι συλλογές της «'Αριελ» (1965) και «Crossing the Water» και «Winter Trees» (αμφότερες το 1971). Τα ποιητικά της άπαντα κυκλοφόρησαν το 1981 ενώ από το 1975 μέχρι και το 2001 κυκλοφόρησαν τα διηγήματά της, η αλληλογραφία με τη μητέρα της, η διπλωματική της εργασία για τον Ντοστογιέφσκι, τα ημερολόγιά της και οι ιστορίες της για παιδιά. Το 1956 η Πλαθ παντρεύτηκε τον άγγλο ποιητή Τεντ Χιουζ. Έζησαν πρώτα στην Αμερική και μετά στο Αγγλία, αποκτώντας δύο παιδιά.
ΠΗΓΗ express.gr

No comments:
Post a Comment
Προβάλλετε ή σχολιάστε την ανάρτηση
Σχόλιο που έχει ταυτότητα χρήστη δημοσιεύεται χωρίς λογοκρισία, αρκεί πάντα η κριτική αυτή να είναι κόσμια.
Ζητώ την κατανόηση σας!!! Από τους ανώνυμους χρήστες, οι οποίοι ως συνήθως αβασάνιστα και χωρίς προσωπικό κόστος γίνονται αμετροεπείς υβριστές.